Seralarda sulama sistemi planlanırken suyun yalnızca bitkilere ulaştırılması yeterli değildir. Gübrelerin sulama suyuyla birlikte kontrollü şekilde uygulanması da üretim sürecinin önemli parçalarından biridir. Bu uygulama, genellikle fertigasyon olarak adlandırılır ve doğru ekipmanla planlandığında su ile bitki besinlerinin daha kontrollü verilmesine yardımcı olabilir.
Gübreli sulama için kullanılacak depo seçilirken kapasite, malzeme, bağlantılar, temizlik, karıştırma ve gübreyle uyumluluk gibi birçok unsur birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle gübrenin doğrudan depoda hazırlanıp sulama sistemine aktarılacağı uygulamalarda tankın kullanım amacına uygun olması önem taşır.
Gübreli sulama sistemlerinde depo, uygulamanın tasarımına bağlı olarak farklı amaçlarla kullanılabilir. Gübreli suyun hazırlanması, belirli süre karıştırılması veya sulama sistemine kontrollü şekilde gönderilmesi için kullanılabilir.
Ancak ana sulama suyu ile gübre karışımının hazırlanacağı tankın görevleri birbirinden ayrılabilir. Büyük hacimli bir su deposu, seranın toplam su ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılırken daha küçük bir karışım tankı gübre çözeltisinin hazırlanması için kullanılabilir.
Bu nedenle depo kapasitesi belirlenirken yalnızca seranın toplam su tüketimine bakmak yerine sistemin çalışma şekli de incelenmelidir.
Depo kapasitesi belirlenirken seranın günlük ve anlık su ihtiyacı dikkate alınmalıdır. Bitki çeşidi, yetiştirme dönemi, sera alanı, sulama yöntemi, damlatıcıların debisi ve sulama sıklığı su ihtiyacını etkileyebilir.
Temel bir hesaplama için:
formülü kullanılabilir.
Örneğin damlatıcıların toplam debisi saatte 5.000 litre ve sulama süresi 2 saat ise ilgili sulama çevriminde yaklaşık 10.000 litre su gerekir.
Ancak gübreli sulama için kullanılan karışım tankının kapasitesi bu değerle aynı olmak zorunda değildir. Gübre çözeltisinin ne kadar sürede hazırlanacağı ve sisteme hangi yöntemle verileceği de değerlendirilmelidir.
Depo konumu belirlenirken yalnızca tankın sığacağı alan dikkate alınmamalıdır. Su kaynağı, sulama hattı, pompa, filtreler ve gübre enjeksiyon ekipmanları arasındaki bağlantılar birlikte planlanmalıdır.
Depoya kolay erişim sağlanması da önemlidir. Gübre ekleme, temizlik, bakım ve kontrol işlemleri için tank çevresinde yeterli çalışma alanı bırakılmalıdır.
Depo açık alanda bulunacaksa güneş, sıcaklık değişimleri ve diğer çevresel koşullar da değerlendirilmelidir.
Toprak altı depo, alan kullanımının önemli olduğu uygulamalarda su depolama amacıyla değerlendirilebilir. Ancak gübreli sulama sisteminde kullanılacak tankın toprağın altına yerleştirilmesi, gübre karışımının hazırlanması açısından bazı ek planlamalar gerektirebilir.
Toprak altında bulunan bir depoya erişim, temizlik ve bakım işlemleri yüzeyde bulunan tanklara göre daha zor olabilir. Bu nedenle gübre çözeltisinin doğrudan hazırlanacağı tank ile ana su depolama tankının görevleri birbirinden ayrılabilir.
Toprak altı bir depo kullanılacaksa giriş, çıkış, temizlik ve bakım noktalarının erişilebilir şekilde planlanması önemlidir.
Gübreli sulamada kullanılan tanklarda zaman içerisinde tortu veya çökelti oluşabilir. Bu birikintiler tankın tabanında toplanabileceği gibi tesisata taşınarak filtre ve damlatıcıları da etkileyebilir.
Bu nedenle tankın düzenli olarak kontrol edilmesi ve kullanım koşullarına uygun şekilde temizlenmesi gerekir.
Temizlik sırasında:
Temizlik sıklığı ise gübre türü, kullanım yoğunluğu ve tank içerisinde oluşan birikintilere göre belirlenmelidir.
Depo seçmeden önce şu soruların cevaplanması faydalı olur:
Seralarda gübreli sulama için depo seçerken yalnızca kapasiteye odaklanmak yeterli değildir. Depo malzemesi, gübre uyumluluğu, karıştırma, filtrasyon, temizlik, erişim ve sulama sisteminin çalışma şekli birlikte değerlendirilmelidir.
Ana su deposu ile gübre çözeltisinin hazırlandığı tankın farklı görevler üstlenebileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Özellikle yüksek kapasiteli seralarda su ihtiyacı, gübreleme programı ve sulama ekipmanları birlikte planlandığında daha kontrollü bir sistem oluşturulabilir.
Gübreli sulamada doğru depo seçimi, yalnızca suyun depolanmasını değil, hazırlanan çözeltinin sulama sistemine düzenli ve kontrollü şekilde aktarılmasını da destekleyen önemli bir sistem bileşenidir.