Su deposu şamandırası suyu kesmiyorsa ilk olarak şamandıranın serbest hareket edip etmediği, vana mekanizmasının kapanıp kapanmadığı, giriş hattındaki basınç ve valf içerisinde tortu bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Şamandıra su seviyesi yükseldikçe vanayı kapatır; kolun sıkışması, vana yatağında kir birikmesi veya conta-diyafram grubundaki aşınma bu kapanmayı engelleyebilir.
Sorun devam ederse depo taşabilir, şebekeden sürekli su tüketilebilir ve teknik hacimde su hasarı oluşabilir. Bu nedenle bir su deposu sisteminde şamandıra arızası fark edildiğinde taşma hattının açık olduğundan emin olunmalı ve vana mekanizması kontrollü biçimde incelenmelidir.
Float kontrol vanalarının temel çalışma mantığı, su seviyesi yükseldiğinde akışı azaltıp belirlenen üst seviyede kapatmaktır. Üretici bakım dokümanlarında da bağlantı mekanizmasının serbest hareketi, kapanma seviyesi ayarı ve vana içerisindeki yabancı maddelerin kontrolü temel inceleme adımları arasında yer alır.
En belirgin belirti, su seviyesi normal maksimum noktaya ulaştığı halde tanka su girişinin devam etmesidir.
Şu durumlar arızaya işaret edebilir:
Bazen şamandıra vanası tamamen açık kalmaz ve yalnızca damlama seviyesinde kaçırır. Bu durumda sorun uzun süre fark edilmeyebilir.
Mekanik şamandıralarda kol veya bağlantı mekanizmasının serbest hareket etmesi gerekir.
Kol;
temas ediyorsa şamandıra yeterince yükselmeyebilir.
Benzer şekilde yanlış montaj açısı da hareket mesafesini sınırlayabilir.
Zurn'un şamandıralı vana bakım dokümanında float elemanının tank duvarına sıkışmasının tam kapanmayı engelleyebileceği belirtilir.
Kontrol sırasında şamandıra elle yavaşça kaldırılarak vana hareketi gözlemlenebilir. Mekanizma zorlanmadan hareket etmeli ve üst seviyeye ulaştığında akışı durdurmalıdır.
Şamandıra vanasının belirli bir çalışma basıncı aralığı bulunur.
Giriş basıncı kullanılan vananın izin verilen seviyesinin üzerine çıkarsa vana performansı etkilenebilir ve bağlantı elemanları daha fazla zorlanabilir.
Bu nedenle şamandıra seçilirken yalnızca bağlantı çapı dikkate alınmamalıdır. Ürünün minimum ve maksimum çalışma basıncı da tesisat değerleriyle karşılaştırılmalıdır.
Özellikle hidroforla beslenen sistemlerde basınç ayarının vana teknik özellikleriyle uyumlu olması önemlidir.
Evet. Bazı şamandıra sistemlerinde kapanma seviyesi ayarlanabilir. Şamandıra kolu veya seviye ayarı çok yukarıda bırakılırsa vana kapanmadan önce su taşma seviyesine ulaşabilir.
Watts'ın float kontrol dokümanında üst durdurucu noktanın, tank dolduğunda vananın kapanmaya başlayacağı seviyeye göre ayarlanması gerektiği belirtilir. Doğru ayarda su seviyesi taşma bağlantısının altında kalmalı ve normal dolum sırasında taşma hattından sürekli su çıkmamalıdır.
Taşma hattı, dolum sistemi arızalandığında fazla suyun kontrollü bir noktaya yönlendirilmesini sağlar.
Şamandıra suyu kesmediğinde taşma hattı bulunmuyorsa su tank kapağından veya farklı açıklıklardan teknik hacme yayılabilir.
Taşma hattının;
gerekir.
Taşma hattı şamandıra arızasını çözmez ancak arıza sırasında oluşabilecek su hasarının sınırlandırılmasına yardımcı olur.
Sorunun kaynağına göre karar verilmelidir. Kolun tank duvarına temas etmesi veya kapanma seviyesinin yanlış ayarlanması gibi durumlarda mekanik düzeltme yeterli olabilir.
Tortu varsa vana üretici talimatına uygun biçimde temizlenebilir. Conta, piston, diyafram veya float gövdesinde fiziksel hasar bulunuyorsa ilgili parçaların değiştirilmesi gerekebilir. Eski, yoğun korozyon görmüş veya yedek parçası bulunmayan bir vana için komple değişim daha uygulanabilir bir çözüm olabilir.
Büyük tanklarda şamandıra vanasına erişim bakım planının bir parçası olmalıdır. Bir yerinde montaj depo sistemi planlanırken su giriş vanası, şamandıra, seviye kontrolü ve diğer bakım gerektiren parçaların erişilebilir noktalarda bulunması önemlidir.
Tankın kurulumundan sonra şamandıra tamamen ulaşılamaz bir bölgede kalırsa küçük bir ayar veya conta değişimi bile zorlaşabilir. Büyük sistemlerde mekanik şamandıraya ek olarak elektrikli seviye sensörü ve alarm gibi çözümler de proje şartlarına göre değerlendirilebilir.
Kontrol sırası şu şekilde uygulanabilir:
Müdahale öncesinde depo giriş suyu kapatılmalı ve basınç güvenli biçimde düşürülmelidir.
Şamandıra vanasının doğru çalışması yalnızca tankın taşmasını önlemek açısından önem taşımaz şebeke suyunun gereksiz tüketimini, teknik hacimde su hasarını ve pompa sisteminin gereksiz çalışmasını da önlemeye yardımcı olur. Bu nedenle küçük kaçaklar ve sürekli dolum sesi erken arıza belirtisi olarak değerlendirilmelidir.