Çağrı Merkezi
444 55 60
Yakıtın güvenli şekilde depolanması fabrikalar, üretim tesisleri, akaryakıt istasyonları, şantiyeler, jeneratör sistemleri ve farklı endüstriyel işletmeler açısından önemli bir konudur. Toprak altı yakıt tankı kullanımı, yüzeydeki alanın daha verimli değerlendirilmesini sağlayabilir ve tankın dış etkenlerden korunmasına yardımcı olabilir. Ancak yer altına kurulacak bir yakıt tankının seçiminde kapasite ve fiyat kadar tankın üretim standardı, korozyon koruması, zemin koşulları ve tesisat sistemi de dikkate alınmalıdır.
Türkiye'de yakıt depolama sistemlerine ilişkin kurallar, kullanım alanına ve depolanan yakıtın niteliğine göre farklı mevzuat ve standartlarla birlikte değerlendirilir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında yakıt tanklarının ilgili Türk standartlarına göre hesaplanması ve yerleştirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu nedenle yer altı yakıt tankı satın almadan önce ürünün kullanılacağı tesisin teknik ve yasal gereklilikleri belirlenmelidir.
Tank seçiminde ilk olarak hangi yakıtın depolanacağı belirlenmelidir. Motorin, kalorifer yakıtı ve farklı petrol türevi sıvıların depolama koşulları aynı olmayabilir. Yakıtın özellikleri tank malzemesinin seçimini, conta ve bağlantı elemanlarını, borulama sistemini ve korozyon korumasını etkileyebilir. Bu nedenle tank üreticisine yalnızca istenen kapasiteyi bildirmek yerine depolanacak yakıtın türünü ve kullanım amacını açıkça belirtmek gerekir.
Özellikle endüstriyel tesislerde jeneratör yakıtı, üretim prosesinde kullanılan yakıt veya araç filosuna yönelik yakıt depolaması birbirinden farklı teknik ihtiyaçlar oluşturabilir.
Yakıt tankı kapasitesi, günlük veya aylık tüketim üzerinden belirlenebilir. Bunun yanında tankın dolum sıklığı, yakıt tedarik süresi, işletmenin çalışma düzeni ve güvenli stok miktarı da hesaba katılmalıdır.
Örneğin jeneratör yakıt tankında kapasite belirlenirken jeneratörün yakıt tüketimi ve hedeflenen çalışma süresi birlikte değerlendirilir. Bir fabrika veya araç filosunda ise günlük tüketim, çalışma günleri ve ikmal planı kapasite hesabını etkileyebilir. Bu nedenle 5.000 litre, 10.000 litre, 20.000 litre veya daha yüksek kapasiteler arasından seçim yapılırken işletmenin gerçek tüketim verileri esas alınmalıdır.
Toprak altında bulunan tankın dış yüzeyi sürekli olarak zemin koşullarına maruz kalır. Zeminin nemi ve kimyasal özellikleri, tank yüzeyinde korozyon oluşma riskini etkileyebilir.
Bu nedenle toprak altı yakıt tankı seçiminde yalnızca tankın çelikten üretilmiş olması yeterli bir kriter değildir. Tankın korozyona karşı nasıl korunduğu, kullanılan kaplama sistemi ve ilgili standartlara uygunluğu değerlendirilmelidir.
Binaların yangından korunması hakkında yönetmelik kılavuzunda yeraltı depolama tankları ve yeraltı boru donanımının, toprak özellikleri dikkate alınarak korozyona karşı korunması gerektiği belirtilmektedir.
Yer altındaki tanklarda korozyon kontrolü özel önem taşır. Tankın dış yüzeyinin toprakla temas etmesi nedeniyle zemin koşullarına uygun koruma yöntemi belirlenmelidir.
Korozyon korumasında:
birlikte değerlendirilir.
Özellikle yer altı suyu bulunan bölgelerde tankın tasarımı ve montajı daha dikkatli planlanmalıdır.
Yer altı suyu bulunan arazilerde tank kurulumu teknik olarak özel değerlendirme gerektirir. Su seviyesi, tankın boş veya dolu durumdaki davranışını etkileyebilir. Boş tankın çevresindeki yer altı suyundan kaynaklanan kaldırma kuvveti, tankın yerinden hareket etmesine veya yapısal olarak zorlanmasına yol açabilir. Bu nedenle tankın yer altı su seviyesine uygun tasarlanması ve gerekli ankraj veya mühendislik önlemlerinin projelendirilmesi gerekir.
Güncel yangın mevzuatı kılavuzunda da toprak altına konulacak tankların yer altı su seviyelerine göre uygun şekilde tasarlanması gerektiği belirtilmektedir.
Tankın bulunduğu alanın üzerinde araç trafiği olacaksa bu durum daha tasarım aşamasında belirlenmelidir. Çünkü araç yükü, tankın üzerine gelen toprak basıncını ve toplam yükü artırabilir.
Binaların yangından korunması hakkında yönetmelik kılavuzunda, araç trafiğinin bulunduğu veya bulunma ihtimali olan yeraltı tanklarının üstünün belirli kalınlıklarda sıkıştırılmış dolgu ve demir takviyeli beton plakla korunmasına ilişkin şartlar yer almaktadır. Beton plakanın tank alanının kenarlarından her yönde en az 50 cm taşması gerektiği de belirtilmektedir.
Bu nedenle araç geçişi bulunan bir alanda standart bir tankın doğrudan toprağa gömülmesi doğru bir uygulama olarak kabul edilmemelidir.
Toprak altı depo yakıt tankları; fabrika ve üretim tesisleri, akaryakıt istasyonları, şantiye alanları, jeneratör sistemleri, işletmeler ve yakıt tüketiminin düzenli olduğu endüstriyel tesislerde kullanılabilir. Tankın yer altına alınması, yüzeydeki alanın daha verimli kullanılmasına yardımcı olur ve uygun mühendislik koşulları sağlandığında güvenli bir depolama çözümü oluşturabilir.
Ancak tankın kurulabileceği yer, yalnızca arazinin boş olmasıyla belirlenmez. Kurulum alanının ilgili mevzuata, yangın güvenliği kurallarına, tankın teknik özelliklerine ve proje şartlarına uygun olması gerekir.
Kısa bir kontrol listesi oluşturmak gerekirse: